De achillespees is een samengestelde pees van de oppervlakkige tweekoppige kuitspier (m. gastrocnemius) en de dieper gelegen kuitspier (m. soleus). De laatste verloopt alleen over het enkelgewricht, de eerste ook over het kniegewricht. Tevens komt er nog een kleine spier bij die ook over beide gewrichten verloopt (m. plantaris). De kuitspieren zijn actief bij de afzet en bij trap op lopen. Het is een belangrijke pees, waar vaak grote krachten op komen.

Verschillende soorten klachten van de achillespees
We onderscheiden de volgende klachten van de achillespees:
1. Peritendinitis of tendovaginitis; Dit is een ontstekingsreactie van de peeskoker rond de achillespees. Dit is een typische overbelastingsblessure en gaat vaak gepaard met een fijn kraken tijdens bewegen. Het geluid lijkt op het lopen over bevroren sneeuw. Bij chronische ontstekingen ontstaan er verklevingen tussen de peesschede en de pees met onregelmatige verdikkingen van de pees.

2. Bursitis; Dit is een ontsteking van een slijmbeurs en kan gelokaliseerd zijn oppervlakkig (tussen de huid en de achillespees) of dieper (tussen de achillespees en het onderbeen).









3. Haglundse deformiteit; Dit is een uitsteeksel aan het bovenste/buitenste gedeelte van het hielbeen, waardoor er inklemmingsverschijnselen kunnen ontstaan van de achillespees.






4. Tendinopathie; Ontstekingen van de achillespees zelf komen weinig voor, meestal is sprake van degeneratie van de pees, tendinopathie of tendinosis genoemd.

Een achillespeesontsteking is een typische overbelastingsblessure bij onder meer lopen en joggen, volleybal, maar ook bij tennis. Het is een veel voorkomende overbelastingsklacht, die veel voorkomt in sporten waarbij veel explosieve- en sprongbewegingen voorkomen. De achillespeesontsteking ontstaat meestal niet acuut, maar de sporter heeft vaak al langer last van deze klacht die in ernst toeneemt. Niet alleen topsporters, maar ook recreatieve sporters die iets ouder worden, kunnen hiermee te maken krijgen.
Het is een blessure die zich voordoet tussen het hielbeen tot circa 10 centimeter daarboven. De achillespeesblessure kan zitten in:
1. de aanhechting van de pees op de hiel
2. de pees met het omringende weefsel
3. een ontsteking van de slijmbeurs aan de voorzijde van de pees (bursitis)

Achillespeesontsteking ontstaat meestal als sportblessure bij overmatige belasting van de achillespees bij hardlopen. Schoenen met te stijve zolen of een te zacht voetbed kunnen een vergrote spanning op de pees veroorzaken en daarmee achillespeesontsteking in de hand werken, verergeren of deze zelfs doen scheuren. Soms is er ook geen duidelijke reden aantoonbaar.
Een achillespeesscheur (of –ruptuur) ontstaat door hevige trekkrachten op de pees (bv. bij het sprinten of bij het neerkomen op de grond na een sprong). Een klassiek voorbeeld is de tennisspeler op middelbare leeftijd die teveel kracht van de pees vergt. In sommige gevallen kan de scheur voorafgegaan zijn door een peesontsteking waardoor de pees verzwakt is.

Klachten:
Bij een ontsteking treden de klachten geleidelijk aan op.
• In het begin zijn er alleen pijnklachten (drukpijn en een stijf en/of een licht zeurend pijngevoel) in de kuit, net boven het hielbeen na langdurige inspanning die na enige uren spontaan verdwijnen.
• Als de blessure niet wordt verzorgd zullen de pijnklachten ook optreden bij het begin van de training. Deze klachten verdwijnen tijdens de warming-up, maar zullen na afloop van het lopen weer terugkeren.
• Nog later is er pijn zowel tijdens als vlak na de inspanning, met pijn in de nacht, die pas na langdurige rust verdwijnt.
• Uiteindelijk worden de pijnklachten zo erg dat lopen onmogelijk wordt en is er zelfs sprake van een constante pijn die niet meer verdwijnt, ook niet na langdurige rust. In dit stadium zal genezing vele maanden duren!

Soms gaat een achillespeesontsteking gepaard met zwelling van de pees en roodheid en met een schrapend geluid bij het aanraken van de pees of bij het bewegen van de voet. Vaak heeft men last van ochtendstijfheid in de pees.
Bij een peesruptuur ontstaat plots hevige pijn laag achter op de kuit of enkel, die erger of vergelijkbaar is met de pijn bij een spierscheur. Lopen lukt niet of nauwelijks meer. Meestal is een deuk voelbaar. Op de tenen staan is dan (bijna) onmogelijk: de hiel kan niet meer van de grond getild worden of bij knijpen in de ontspannen kuitspier is er geen voetbeweging meer op te wekken.

< terug

Geschreven door: Jouri van den Broeke
juni 2008