Inleiding
Door de bouw en functie is het kniegewricht een zeer kwetsbaar gewricht. Door veel factoren kan het evenwicht tussen belasting en belastbaarheid van de knie verstoord worden. Als de belasting hoger wordt dan de belastbaarheid ontstaan er klachten. De belastbaarheid kan tijdelijk verlaagd zijn ten gevolge van een trauma. Veel voorkomende traumata zijn: meniscus- en kniebandletsel. Deze twee aandoeningen vielen vroeger onder de naam voetbalknie maar door het in voeren van de kijkoperatie is het nu goed mogelijk onderscheid te maken tussen de verschillende letsels.

Het boven en onderbeen scharnieren in de knie op twee gewrichtsvlakken. Deze gewrichtsvlakken worden ieder bedekt met een halvemaanvormige structuur van vezelig kraakbeen. Deze structuren worden de binnen- en buitenmeniscus genoemd.
De meniscus heeft in de knie diverse functies:
1. een begeleidende functie bij de "rol en glij"-beweging van het meer ronde 
    bovenbeen uiteinde over het meer vlakke scheenbeen, een soort "kogellager-
    functie".
2. een stabiliserende functie in de knie door zijn vorm en door de verbinding van de
    meniscus aan het kniekapsel en het scheenbeen (tibiaplateau).
3. een schokdempende functie bij het lopen waarbij elke knie bij iedere stap het
    volle lichaamsgewicht moet dragen en bij sprongen zelfs een aantal keer het
    lichaamsgewicht moet worden opgevangen. De meniscus geleid door zijn vorm de
    centraal inwerkende kracht op de knie naar buiten af.

Een meniscusletsel kan het gevolg zijn van een trauma, maar het letsel kan (vooral bij oudere mensen) ook ontstaan bij min of meer normale bewegingen zonder (artrosegerelateerd) aanwijsbaar letsel.
De meeste letsels aan de meniscus ontstaan als het lichaam draait en de voet geblokkeerd wordt. Hierdoor komt de knie in een uiterste stand en komen er abnormaal grote krachten op de menisci waardoor deze kunnen scheuren. Als er een klein stukje van de meniscus los komt in de knie dan kan de knie ‘op slot’ raken. De knie kan dan zowel actief als passief niet meer worden bewogen. Dit wordt veelal als zeer pijnlijk ervaren. Bij een gescheurde meniscus zijn de klachten afhankelijk van de grootte en de plaats van de scheur. Een veel voorkomende klacht is dat men het gevoel heeft door de knie zakken. Meestal moet er een operatie aan te pas komen om een duidelijke diagnose te kunnen stellen, maar tegenwoordig kiest men er ook vaak voor het natuurlijk herstel af te wachten. Meniscusletsel gaat bijna altijd gepaard met bandenletsel.

De binnenste (mediale) meniscus is vaker aangedaan dan de buitenste (laterale); de verhouding is ongeveer 75:25 procent. Dit heeft te maken met het feit dat de mediale meniscus sterk is verankerd aan de binnenband van de knie, waardoor ze in mechanische zin kwetsbaarder is.

Factoren die de belasting in de knie verhogen:
Als de knie beschadigt is kan een normale belasting al pijnklachten veroorzaken. Overbelasting van een gezonde knie zorgt ook voor pijnklachten. De volgende factoren zorgen voor een verkeerde belasting van de knie en kunnen leiden tot een versnelde slijtage van de meniscus:
- Het dragen van verkeerd schoeisel waardoor er een standsverandering komt in de voet en knie
- Verminderde spierkracht b.v. na een operatie
- Toegenomen belasting b.v. door veel traplopen of fietsen
- Overgewicht kan zorgen voor een te zware belasting
- veranderde trainingsarbeid
- Een verkeerde stand van de benen varus of valgus stand (X of O benen) zorgt voor overbelasting van de knie.

< terug

Geschreven door: Jouri van den Broeke
augustus 2007